Wady postawy rehabilitacja Józefosław / Piaseczno

Jak ocenić prawidłową postawę ciała?

 Jeśli cokolwiek niepokoi Cię w postawie ciała Twojego dziecka zgłoś się na konsultację do specjalisty.  Lekarz ortopeda lub fizjoterapeuta od wad postawy podczas badania oceni: symetrię ciała, czy głowa  ustawiona jest w osi długiej kręgosłupa, ustawienie barków, łopatek, czy kąty talii są równe , ustawienie talerzy biodrowych, linię rzepek i kostki przyśrodkowe, prawidłową krzywiznę kręgosłupa, prawidłowe wysklepienie stopy oraz klatkę piersiowa, a także oceni mięśnie brzucha i grzbietu. Ocenie podlegać będzie  również stabilność i wydolność statyczno-dynamiczna ciała.

Wady postawy – jakie są przyczyny?

Wyróżnia się wady postawy wrodzone, a także wady postawy nabyte.

W drugim przypadku na pojawienie się zmian mają wpływ czynniki środowiskowe (m.in. siedzący tryb życia, niska aktywność ruchowa, przyjmowanie nieprawidłowej pozycji podczas siedzenia, w trakcie zabawy, noszenie ciężkiego tornistra, źle dobrane obuwie i ubranie), czynniki fizjologiczne (zaburzenia czucia głębokiego, wady wzroku, słuchu, jak również zaburzenia stanu psychicznego dziecka) oraz czynniki morfologiczne (np. zaburzenia napięcia mięśni, torebek stawowych i więzadeł na skutek choroby lub przemęczenia).

Niezależnie od przyczyny wady postawy mają tendencję do narastania, dlatego bardzo ważne jest, aby podejmować kroki zmierzające do ich leczenia i ograniczenia już w momencie ich pojawienia się. Może to mieć miejsce w okresie dzieciństwa lub w okresie dojrzewania.

Jakie są rodzaje wad postawy?

Wyróżnia się podziału wad postawy dokonuje się pod względem ich lokalizacji

Wady kręgosłupa

• plecy okrągłe – to wada postawy, w której dochodzi do nadmiernego zaokrąglenia górnej części kręgosłupa (odcinka piersiowego). Barki wysuwają się do przodu, głowa pochyla się w dół, a klatka piersiowa zapada się – sylwetka przypomina lekko zgarbioną literę „C”. Wada ta może występować zarówno u dzieci, jak i dorosłych, choć najczęściej rozwija się w wieku szkolnym i dojrzewania, kiedy postawa ciała kształtuje się pod wpływem nawyków ruchowych. Nie trzeba być specjalistą, by zauważyć pierwsze objawy. Do najczęstszych należą zaokrąglone plecy w górnej części, nadmiernie wysunięta do przodu głowa („szyja żółwia”), często zapadnięta klatka piersiowa i wystające łopatki („skrzydełka”).
• plecy wklęsłe – to wada postawy, w której dochodzi do nadmiernego wygięcia kręgosłupa do przodu w odcinku lędźwiowym. Kiedy patrzymy z boku, dolna część pleców (tzw. lordoza lędźwiowa) jest wyraźnie pogłębiona, a brzuch i pośladki często wystają.Mówiąc prościej – to zbyt duże „wklęśnięcie” w dolnych plecach, które może prowadzić do bólu, przeciążeń i ograniczeń ruchu .Charakterystyczne cechy pleców wklęsłych to mocno wysunięty do przodu brzuch i wystające pośladki,przesunięcie miednicy do przodu (przodopochylenie).U dzieci często bywa mylone z „dużym brzuchem”, podczas gdy problem leży w ułożeniu kręgosłupa i miednicy.
• plecy płaskie – to wada postawy, w której zatracone są fizjologiczne krzywizny kręgosłupa – lordoza szyjna, kifoza piersiowa i lordoza lędźwiowa. W efekcie sylwetka wygląda „sztywno” i prosto, ale nie jest to oznaka zdrowia. Osoba z plecami płaskimi ma wyraźnie prostą linię pleców przy patrzeniu z boku, trzyma ciało sztywno, mało elastycznie, często odczuwa dyskomfort przy dłuższym staniu lub siedzeniu. Ma spłaszczone pośladki i łopatki przylegające do pleców, tendencję do pochylania się całym ciałem zamiast naturalnych ruchów kręgosłupa.
• skolioza – to jedno z najczęściej rozpoznawanych skrzywień kręgosłupa u dzieci i młodzieży. Jest to złożona wada postawy, która może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, jeśli nie zostanie wcześnie rozpoznana i leczona. Wczesna diagnoza i odpowiednie postępowanie przynoszą bardzo dobre efekty. Skolioza to boczne skrzywienie kręgosłupa, któremu towarzyszy rotacja (skręcenie) kręgów wokół własnej osi. Oznacza to, że kręgosłup nie tylko wygina się w bok, ale również skręca się w przestrzeni – co prowadzi do zniekształceń tułowia. Może występować: w odcinku piersiowym (górna część pleców), lędźwiowym (dolna część),piersiowo-lędźwiowym (skrzyżowanie obu odcinków). Na wczesnym etapie skolioza często nie daje dolegliwości bólowych, dlatego warto zwrócić uwagę u dzieci na: nierówne ustawienie łopatek – jedna bardziej odstaje, asymetrię talii – jedna strona bardziej wcięta, przechylenie tułowia na jedną stronę, wystającą miednicę lub bark po jednej stronie, tzw. „garb żebrowy” po jednej stronie pleców podczas skłonu.

Wady klatki piersiowej

• klatka piersiowa kurza – powstaje w wyniku zniekształcenia mostka, który silnie uwypukla się do przodu. Konekwencją tego jest nieprawidłowe ukształtowanie żeber. Wymiar przednio-tylny klatki jest zwiększony. Wada ta ma charakter kosmetyczny. W tym typie wady nie ma  ucisku na serce i płuca ale ruchomość klatki piersiowej – a przez to również pojemność życiowa płuc jest zmniejszona. Obserwujemy również tu współwystępowanie pleców okrągłych, boczne skrzywienie kręgosłupa, odstające łopatki, zrotowane do przodu barki i wysuniętą do przodu głowę.
• klatka piersiowa lejkowata (szewska) – jest to deformacja, w której mostek i przylegające do niego części żeber są przesunięte ku tyłowi tworząc  wklęśnięcie a  żebra od III do tworzą dwa charakterystyczne garby lub asymetryczny jeden garb, Wada ta jest 3 razy częściej spotykana  u chłopców niż u dziewczynek. Takie zmiany strukturalne mogą powodować  ucisk na serce, zmniejszenie pojemności płuc oraz zaburzenia krążeniowo-oddechowe.   Efektem tego jest niedotlenienie organizmu. Efektem lejkowatej klatki piersiowej mogą być często powtarzające się stany zapalne oskrzeli, przyspieszenie męczenia się. Wraz ze wzrostem dziecka dochodzi do coraz poważniejszych zaburzeń krążenia.

Wady kończyn dolnych i stóp

• kolana koślawe – to wada osi kończyn dolnych, w której kolana zbliżają się do siebie, a kostki pozostają szeroko rozstawione. To częsta przypadłość u dzieci w wieku przedszkolnym, która zwykle ustępuje samoistnie, ale może też wymagać interwencji ortopedycznej, zwłaszcza gdy utrzymuje się lub nasila z wiekiem. Rozpoznanie jest dość proste: przy złączonych i wyprostowanych nogach, między kolanami tworzy się odstęp powyżej 4-5 cm, kończyny dolne mają charakterystyczny układ w kształcie litery X. Spowodowane jest to osłabieniem grupy mięśni przywodzicieli, z kolei przykurczeniu ulegają mięśnie grupy bocznej uda, zwłaszcza mięsień naprężacz powięzi szerokiej.
• kolana szpotawe –– wada ma swój początek pomiędzy 1. a 3. rokiem życia. Jest wówczas zjawiskiem fizjologicznym, które zanika około 4. roku życia. Jeśli utrzymuje się u starszych dzieci lub dorosłych, jest wadą postawy. Charakteryzuje się ułożeniem kończyn na kształt litery „O”, gdzie przy złączonych stopach kolana nie łączą się ze sobą, lecz znajduje się między nimi spory odstęp; w tym przypadku przy złączonych i wyprostowanych kończynach dolnych odległość między kolanami wynosi 4-5 cm;
• Stopy koślawe – czyli tzw. stopa płasko-koślawa (łac. pes planovalgusto) to najczęściej występująca wada postawy u dzieci, ale może również dotyczyć dorosłych. Charakteryzuje się tym, że łuk podłużny stopy (wewnętrzny) jest obniżony lub całkowicie zniesiony (płaskostopie), stopa swoją wewnętrzną krawędzią pochyla się do podłogi, zaś pięta odchyla się na zewnątrz (koślawość),
• stopa wydrążona –  to deformacja, w której łuk podłużny stopy (ten od pięty do palców) jest nadmiernie uniesiony. W efekcie ciężar ciała zamiast równomiernie rozkładać się na całą podeszwę, opiera się głównie na pięcie i przedniej części stopy. Cechą charakterystyczną jest brak lub cienki ślad środkowej części stopy w odbiciu na mokrym papierze (tzw. test mokrej stopy). Konsekwencjami stopy wydrążonej może być uczucie braku stabilności przy staniu lub chodzeniu, bóle w przedniej części stopy, pięcie lub łydce, podatność na skręcenia stawu skokowego. Dzieje sie tak dlatego, iż zbyt wysklepiona stopa daje nadmierne przeciążenia i niestabilność.
• stopa końsko-szpotawa – to wada wrodzona, w której stopa  jest nienaturalnie skręcona do środka i w dół. Pięta  ustawiona jest  do wewnątrz, a przód stopy wygięty w stronę drugiej nogi. Cechą charakterystyczną jest brak prawidłowego ułożenia stopy nawet w pozycji leżącej. Stopy podczas chodu opierają się na podeszwie, ale raczej na jej bocznej krawędzi, a nawet na grzbiecie. To nie tylko wada kosmetyczna – bez leczenia dziecko nie będzie mogło prawidłowo chodzić i będzie narażone na ból, deformacje i niepełnosprawność.
• płaskostopie – to wada stopy polegająca na obniżeniu lub zaniku jej fizjologicznych łuków (podłużnego i/lub poprzecznego), przez co cała powierzchnia podeszwy dotyka podłoża, zamiast trzech naturalnych punktów podparcia (pięty, głowy I i V kości śródstopia). W zdrowej stopie wysklepienie pełni funkcje amortyzującą i rozkłada obciążenia podczas chodzenia. U osób z płaskostopiem ten mechanizm zawodzi, co może prowadzić do bólów stóp, obrzęków, szybkiego męczenia się, a także problemów z utrzymaniem równowagi i nieprawidłowej postawy ciała.